वॉशिंग्टन/लंडन: (वास्तव पोस्ट विशेष प्रतिनिधी) मध्यपूर्वेतील युद्ध आता आशियाच्या उंबरठ्यावर येऊन ठेपले आहे. इराणने शनिवारी (२१ मार्च २०२६) हिंदी महासागरातील अमेरिका आणि ब्रिटनच्या ‘डिएगो गार्शिया‘ (Diego Garcia) या सामरिकदृष्ट्या अतिसंवेदनशील लष्करी तळावर दोन बॅलिस्टिक क्षेपणास्त्रे डागून जगाला हादरवून सोडले आहे. इराणने प्रथमच आपल्या सीमांपासून ४००० किलोमीटरपेक्षा जास्त अंतरावर हल्ला करण्याचा धाडसी प्रयत्न केला असून, यामुळे जागतिक सुरक्षेचा प्रश्न ऐरणीवर आला आहे.
हल्ला नेमका कसा झाला?
मिळालेल्या माहितीनुसार, इराणने दोन मध्यम पल्ल्याची बॅलिस्टिक क्षेपणास्त्रे डिएगो गार्शियाच्या दिशेने रवाना केली होती. मात्र, तांत्रिक बिघाड आणि अमेरिकन संरक्षण यंत्रणेमुळे हा हल्ला निकामी ठरला.
पहिले क्षेपणास्त्र: उड्डाण केल्यानंतर काही वेळातच तांत्रिक बिघाडामुळे समुद्रात कोसळले.
दुसरे क्षेपणास्त्र: तळाच्या दिशेने झेपावत असताना अमेरिकन नौदलाच्या युद्धनौकेने अत्याधुनिक हवाई संरक्षण प्रणालीचा वापर करून ते हवेतच नष्ट केले.
इराणच्या क्षमतेने जग चक्रावले!
‘वॉल स्ट्रीट जर्नल’ने (WSJ) अमेरिकन अधिकाऱ्यांच्या हवाल्याने दिलेल्या वृत्तानुसार, या हल्ल्याने इराणच्या लष्करी क्षमतेचा नवा चेहरा समोर आणला आहे. आतापर्यंत इराणची मारक क्षमता केवळ २००० किमी असल्याचे मानले जात होते. मात्र, ४,२३६ किमी अंतरावरील डिएगो गार्शियावर हल्ला करण्याचा प्रयत्न केल्याने इराणकडे आता ४००० किमी+ रेंजची क्षेपणास्त्रे असल्याचे स्पष्ट झाले आहे. यामुळे संपूर्ण हिंदी महासागर क्षेत्र आता इराणच्या टप्प्यात आले आहे.
ब्रिटिश सरकारची महत्त्वाची भूमिका:
ब्रिटिश संरक्षण मंत्रालयाने (MoD) या घटनेवर सावध प्रतिक्रिया दिली आहे. इराणच्या या बेजबाबदार कृत्यामुळे प्रादेशिक सुरक्षेला धोका निर्माण झाला असल्याचे ब्रिटनने म्हटले आहे. पंतप्रधान कीर स्टार्मर यांनी ब्रिटनच्या संरक्षणासाठी कडक पावले उचलण्याचे संकेत दिले असून, अमेरिकेला आपल्या तळांचा वापर करण्याची पूर्ण मुभा दिली आहे.
डिएगो गार्शियाचे सामरिक महत्त्व:
डिएगो गार्शिया हा हिंदी महासागरातील असा तळ आहे जिथे अमेरिकेची लांब पल्ल्याची बी-५२ बॉम्बर विमाने आणि अण्वस्त्रवाहू पाणबुड्या तैनात असतात. आशिया आणि पश्चिम आशियातील लष्करी मोहिमांसाठी हा तळ अमेरिका-ब्रिटनचा कणा मानला जातो. या तळावर झालेला हा आतापर्यंतचा पहिलाच थेट हल्ला असल्याने ट्रम्प प्रशासन आणि जागतिक सुरक्षा तज्ज्ञांमध्ये चिंतेचे वातावरण आहे.
वास्तव पोस्ट न्यूज नेटवर्क
(Source: WSJ, British MoD, TOI)
