सालुमरदा थिम्मक्का या कर्नाटकातील एक, ज्यांचा आवर्जून उल्लेख करावा अशी महिला आहे, ज्या पर्यावरणासाठी दिलेल्या त्यांच्या उत्कृष्ट योगदानासाठी जगभरात ओळखल्या जातात. सालुमरदा ह्या अनेकांसाठी खरी प्रेरणा आहे आणि त्यांची कथा कार्य खरोखरच शेअर करण्यासारखं आहे.
थिम्मक्का यांचा जन्म कर्नाटकातील एका लहानशा खेडेगावात अशा कुटुंबात झाला होता, ज्या कुटुंबात फारशी आर्थिक परिस्थिती नव्हती. आपल्या कुटुंबाला शेतीच्या कामात मदत करण्यासाठी तिला लहान वयातच शाळा सोडावी लागली. असे असूनही, तिचे निसर्गावर अतोनात प्रेम होते आणि तिने तिचा बराचसा वेळ गावाच्या आजूबाजूच्या शेतात आणि जंगलात घालवला.
दगडाच्या खाणीत काम करणाऱ्या थिमक्काला लग्नानंतर मुलं झाली नाहीत. एके दिवशी, एका ओसाड रस्त्याने चालत असताना, थिम्मक्का आणि त्यांच्या पतीने पाहिले की सावली देण्यासाठी झाडे नाहीत. या दृश्यामुळे त्यांना रस्त्याच्या कडेला वृक्षारोपण करण्याची प्रेरणा मिळाली. त्यांनी वड आणि चिंचेची झाडे लावून सुरुवात केली आणि लवकरच गावातील इतर लोकही त्यात सामील झाले.
कर्नाटकातील कुदुर गावाच्या रस्त्याच्या दुतर्फा पहिल्या वर्षी ५ कि.मी.पर्यंत १० झाड़े, दुसऱ्या वर्षी २० आणि तिसऱ्या वर्षी २५ असे चक्क ३८४ वडाची झाडं लावली अन त्या झाडांवरच तिने मुलांसारखं प्रेम केलं. त्या झाडांना वर्षानुवर्षे रोज पाणी घालून वाढवलं अन आज त्या झाडांचं रूपांतर डेरेदार वृक्षामध्ये झालंय. हळूहळू इतरही झाडे लाऊन तब्बल ८००० पेक्षा अधिक झाडे लाऊन झाली.
यामुळे रस्त्याच्या ओसाड पट्ट्याचे केवळ हिरव्यागार कॉरिडॉरमध्ये रूपांतर झाले नाही तर स्थानिक वातावरण सुधारण्यासही मदत झाली. झाडांमुळे मातीची धूप रोखण्यात, हवेची गुणवत्ता सुधारण्यास आणि वन्यजीवांसाठी निवासस्थान उपलब्ध करून देण्यात मदत झाली.
थिमक्काच्या त्या नेत्रदीपक कार्याची दखल तिकडे अमेरिकेत घेतली गेलीय आणि पर्यावरणावर कार्य करत असलेल्या एका संस्थेचे नामकरण “थिमक्का रिसोर्सेस फॉर एनवायरनमेंट एज्युकेशन” असं करण्यात आलंय.
थिम्मक्का झाडे लावत आहे आणि पर्यावरणाचे रक्षण करण्याच्या महत्त्वाबद्दल जागरूकता निर्माण केली आहे. तिचा हा वारसा पुढच्या पिढ्यांसाठी जिवंत राहील. थिम्मक्का यांनी पर्यावरण संवर्धनासाठी ८००० हून अधिक झाडे लावले आहेत त्यांचे हे कार्य कायमच आठवणीत ठेवले जाईल. तिचे हे कार्य जगभरातील सर्व वयोगटातील लोकांना पर्यावरण रक्षणाप्रती प्रेरणा देत आहे.
थिम्मक्का यांना त्यांच्या पर्यावरणातील योगदानाबद्दल अनेक पुरस्कारही मिळाले आहेत. तिला मिळालेले काही उल्लेखनीय पुरस्कार
भारत सरकारचा राष्ट्रीय नागरिक पुरस्कार: पर्यावरणातील योगदानाबद्दल एखाद्या व्यक्तीला दिला जाणारा हा सर्वोच्च पुरस्कार आहे. थिम्मक्का यांना २०१६ मध्ये वृक्षारोपण आणि पर्यावरणाचे रक्षण करण्याच्या कार्यासाठी हा सन्मान देण्यात आला होता.
हम्पी विद्यापीठाचा नाडोजा पुरस्कार: हा पुरस्कार त्यांच्या संबंधित क्षेत्रात महत्त्वपूर्ण योगदान देणाऱ्या व्यक्तींना दिला जातो. थिम्मक्का यांना २०१७ मध्ये पर्यावरण संवर्धनासाठी केलेल्या कामाबद्दल नाडोजा पुरस्काराने सन्मानित करण्यात आले.
पद्मश्री: हा भारतातील सर्वोच्च नागरी पुरस्कारांपैकी एक आहे, जो भारताच्या राष्ट्रपतींद्वारे समाजासाठी विशिष्ट योगदान दिलेल्या व्यक्तींना दिला जातो.
पर्यावरण संवर्धनातील योगदानाबद्दल थिम्मक्का यांना २०१९ मध्ये पद्मश्री पुरस्काराने सन्मानित करण्यात आले.
कर्नाटक राज्योत्सव पुरस्कार: हा पुरस्कार कर्नाटक सरकार विविध क्षेत्रात उल्लेखनीय योगदान देणाऱ्या व्यक्तींना दिला जातो. पर्यावरणाचे रक्षण आणि संवर्धन करण्यासाठी थिम्मक्का यांना कर्नाटक राज्योत्सव पुरस्काराने सन्मानित करण्यात आले .
प्रत्येकाने आयुष्यात एक जरी झाड लावलं आणि वाढवलं तर जगातील पर्यावरणाचे अर्धे अधिक प्रश्न सुटतील. तसं होत नाही म्हणून थिमक्का सारख्या अशिक्षित महिला अशी शेकडो झाडं लावून ती वाढवतात म्हणून पर्यावरण अजूनही समतोल राखून आहे. ज्या दिवशी असे लोक पर्यावरणाकडे दुर्लक्ष करतील तेव्हा पृथ्वीचा विनाश अटळ असेल. म्हणूनच माझं सर्वाना कळकळीचं आवाहन आहे तुम्हाला जर शक्य असेल तर आपल्या परिसरात एक तरी झाड अवश्य लावा अन त्याचा सांभाळ करा. थिमक्का जर ३८४ वडाची झाडं लावून वाढवू शकते तर तुम्ही एक तरी झाड नक्कीच लावून वाढवू शकता.
झाडे लावा झाडे जगवा🌳🌳🌳🌳🌳🌳🌳
